Pismo Święte niekiedy konfrontuje nas z wyrażeniami, które, przynajmniej na pierwszy rzut oka, wydają się ze sobą sprzeczne. Tradycja chrześcijańska zawsze umiała radzić sobie z takimi pozornymi aporiami, nie dlatego, że objawienie jest niespójne, ale dlatego, że boska prawda często przewyższa naszą pierwszą i najbardziej powierzchowną lekturę. Natrafiamy na jeden fragment, który mówi nam, że Bóg pragnie ofiary, i na inny, w którym oznajmia, że jest zmęczony ofiarami. Słyszymy, jak Chrystus błogosławi pokój czyniących i obiecuje uczniom swój pokój, a potem słyszymy, jak mówi z zaskakującą surowością: „Nie sądźcie, że przyszedłem, aby przynieść pokój na ziemię. Nie przyszedłem, aby przynieść pokój, ale miecz” (Mt 10, 34).
Jak Książę Pokoju może przynieść miecz? Izajasz nazywa Chrystusa Księciem Pokoju. Podczas Jego narodzin aniołowie zapowiadają pokój na ziemi. W noc poprzedzającą Jego mękę mówi uczniom: „Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam” (J 14, 27). Po Zmartwychwstaniu wchodzi do pomieszczenia, w którym zgromadzeni są przerażeni Apostołowie i mówi: „Pokój wam” (J 20, 19). Jednak ten sam Chrystus oświadcza, że przyszedł nie po to, by przynieść pokój, lecz miecz i ostrzega, że wierność Jemu może poróżnić człowieka z ojcem, córkę z matką i domowników między sobą.
Moglibyśmy z łatwością wyodrębnić jedno z tych wyrażeń i użyć go przeciwko pozostałym. Moglibyśmy sprowadzić chrześcijaństwo do przesłania o harmonii społecznej, w którym pokój oznacza, że niezgoda nigdy nie powinna być zbyt poważna. Albo moglibyśmy chwycić się języka miecza i wyobrazić sobie, że chrześcijaństwo rozkoszuje się konfliktem. Żadna z interpretacji nie jest adekwatna. Na szczęście Kościół zazwyczaj nie przekazuje nam Pisma Świętego w postaci serii odizolowanych zdań. Daje nam Pismo Święte w ramach liturgii, gdzie jeden fragment często staje się kluczem do otwarcia kolejnego.
Niedawno natknąłem się na ten fragment Ewangelii w kontekście liturgii, gdzie został umieszczony obok pierwszego rozdziału Księgi Izajasza. To prorocze czytanie pomogło mi głębiej zrozumieć miecz Chrystusa. Izajasz nie mówi o konflikcie zbrojnym. Mówi raczej o podziale, który ogarnął samego wiernego. Izrael nadal składa ofiary, celebruje uroczyste zgromadzenia, pali kadzidło i mnoży modlitwy, ale Bóg oznajmia, że jest tym zmęczony. Odwraca wzrok, gdy ludzie unoszą ręce w modlitwie, ponieważ ręce te są splamione krwią (Iz 1,11–15).
Na początku może to być niepokojące. Ofiary i święta nie były jedynie zwyczajami, które Izrael sam sobie wymyślił. Należały do kultu, który Bóg dał swojemu ludowi. Problemem nie była zatem liturgia, ofiara, publiczne nabożeństwo ani modlitwa. Problemem było to, że kult i życie zostały rozdarte. Lud nadal wypełniał obowiązki przymierza, nie pozwalając, by przymierze go przemieniło. Wchodzili do Świątyni z rękami wzniesionymi ku niebu, ale te same ręce tolerowały niesprawiedliwość. Składali ofiary, zaniedbując wdowę i sierotę. Przestrzegali świętych świąt, tolerując ucisk. Oddawali Bogu zewnętrzne formy religii, odmawiając Mu serca.
Dlatego Pan mówi: „Obmyjcie się! Usuńcie wasze występki sprzed moich oczu! Przestańcie czynić zło! Uczcie się dobrze czynić! Dążcie do sprawiedliwości, sprowadźcie krzywdę na drogę, wysłuchajcie prośby sieroty, brońcie wdowy” (Iz 1,16–17). Bóg nie odrzuca uwielbienia. Odrzuca uwielbienie bez nawrócenia. Odrzuca próbę ofiarowania Mu ceremonii, jednocześnie odmawiając oddania Mu siebie. To daje klucz do miecza Chrystusa. Miecz, który przynosi Chrystus, nie sprzeciwia się Jego pokojowi. Jest narzędziem, za pomocą którego fałszywy pokój zostaje obnażony, a podzielone serce otwarte. Chrystus nie niszczy pokoju jako takiego. Niszczy fałszywy pokój, który przetrwa tylko dlatego, że prawda została stłumiona, a nawrócenie zostało powstrzymane.
Istnieje pokój, który pochodzi z pojednania z Bogiem, z odpuszczenia grzechów, z przywrócenia miłości bliźniego i z właściwego uporządkowania osoby ludzkiej. To jest pokój, który daje Chrystus. Ale istnieje również pokój pozorny, w którym wszyscy po cichu zgodzili się nie mówić o tym, co jest złe. Rodzina może wydawać się spokojna, ponieważ nikt nie odważy się mówić o uzależnieniu, które niszczy któregoś z jej członków. Wspólnota może zachować powierzchowną jedność, ponieważ wszyscy wiedzą, o jakich niesprawiedliwościach nigdy nie wolno mówić. Nawet w Kościele spokój można zachować dzięki milczącej umowie, że nikt nie będzie od nikogo wiele wymagał.
Prorok Jeremiasz potępił tych, którzy wołali: „Pokój, pokój!”, gdy nie było pokoju (Jr 6,14). Chrystus odmawia zachowania takiego spokoju. Jego słowo dzieli, ponieważ prawda objawia. Światło ukazuje to, co skrywała ciemność. Kiedy Chrystus wkracza w ludzkie życie, nie dodaje jedynie duchowej dekoracji do istnienia, które w przeciwnym razie pozostaje nienaruszone. W końcu wymusza decyzję. Nie da się Go na stałe wpasować w jeden zakątek życia jako jednego z wielu zainteresowań. Dlatego Pismo Święte opisuje Słowo Boże jako miecz. List do Hebrajczyków mówi nam, że „słowo Boże jest żywe i skuteczne, ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny”, przenikające głęboko i rozeznające „myśli i pragnienia serca” (Hbr 4,12). Zanim miecz Chrystusa podzieli społeczeństwa lub domy, przechodzi przez ludzkie serce.
Przebija się przez nasze wyjaśnienia samych siebie. Ujawnia kompromisy, które nauczyliśmy się nazywać roztropnością, urazy, które nauczyliśmy się nazywać sprawiedliwością i lęki, które nauczyliśmy się nazywać zdrowym rozsądkiem. Ujawnia dystans między osobą, którą sobie wyobrażamy, że jesteśmy, a osobą, którą naprawdę jesteśmy przed Bogiem. Oddziela uwielbienie od hipokryzji, miłość od zaborczości, pokój od tchórzostwa i wierność od czystego religijnego wyglądu. To jest głębsze znaczenie nawrócenia. Słowo Ewangelii to metanoia . Słusznie tłumaczymy je jako pokuta, ale oznacza ono więcej niż żal lub wyrzuty sumienia. Kiedy Chrystus rozpoczyna swoją publiczną posługę, ogłasza: „Bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” (Mk 1,15). Słowo to metanoeite : odwróć swój umysł, zmień ukierunkowanie swojego rozumienia, pozwól, aby kierunek twojego życia został przemieniony.
Można żałować grzechu, ponieważ jego konsekwencje były nieprzyjemne i pozostają zasadniczo niezmienne. Można odczuwać wyrzuty sumienia i nadal kochać te same bożki. Nawrócenie chrześcijańskie oznacza, że zaczynamy postrzegać rzeczywistość inaczej, ponieważ zaczęliśmy ją postrzegać w świetle Boga. Jest to przejście od jednego sposobu myślenia do drugiego, od jednego sposobu życia do drugiego, od życia zorganizowanego wokół siebie do życia skoncentrowanego na Bogu. Św. Paweł opisuje tę przemianę, pisząc: „Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu” (Rz 12, 2). Chrześcijanin to nie tylko ktoś, kto dodaje praktyki pobożnościowe do niezmienionego w inny sposób istnienia. Chrystus nie przychodzi jedynie po to, by zająć religijną część naszego życia. Przychodzi jako Pan.
Prawdziwe nawrócenie nigdy nie jest zatem kosmetyczne. Nie mogę dalej myśleć dokładnie tak, jak świat, pragnąć dokładnie tego, czego pragnie świat, bać się dokładnie tego, czego boi się świat, i dążyć dokładnie do tego, do czego dąży świat, dodając jedynie niedzielną mszę i kilka modlitw. Metanoia oznacza, że Chrystus stopniowo zmienia strukturę mojego istnienia. Zmienia to, co kocham, co usprawiedliwiam, czego się boję, do czego dążę i co jestem gotów poświęcić. Potępienie Izajasza nie jest zatem skierowane jedynie przeciwko starożytnemu Izraelowi. Jest to stałe ostrzeżenie dla ludzi religijnych. Możemy przyzwyczaić się do rzeczy świętych, nie stając się świętymi. Możemy nauczyć się języka wiary, nabyć nawyków kultu, bronić doktryny katolickiej i po cichu zachować w sobie całe obszary, do których nie pozwalamy Chrystusowi wejść.
Możemy modlić się pięknie, a mimo to odmawiać przebaczenia. Możemy bronić prawd Kościoła i pozostać surowymi, dumnymi lub niesprawiedliwymi. Możemy podziwiać piękno liturgii, pozostając obojętnymi wobec cierpiącej osoby, którą Opatrzność postawiła tuż przed nami. Istnieje szczególne duchowe niebezpieczeństwo w wykorzystywaniu religii do obrony przed nawróceniem. Stajemy się bardzo biegli w stosowaniu Słowa Bożego do grzechów danej epoki, ruchu politycznego, kultury lub innej osoby, jednocześnie nie pozwalając, by to samo Słowo nas osądziło.
Ale miecz musi najpierw przejść przez nas. To pomaga nam również zrozumieć słowa Chrystusa o rodzinie: „Kto miłuje ojca lub matkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien; i kto miłuje syna lub córkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien” (Mt 10, 37). Chrystus nie nakazuje nam kochać nasze rodziny mniej lub gorzej. Wręcz przeciwnie, tylko On uczy nas, jak kochać je prawdziwie. Ale każda ludzka miłość musi być uporządkowana przez miłość Boga. Nawet najpiękniejsze naturalne uczucie ulega nieuporządkowaniu, gdy wymaga od nas zdrady prawdy, kompromisu w wierze lub odmowy posłuszeństwa Bogu.
Czasami wierność Chrystusowi rzeczywiście prowadzi do podziałów. Młody mężczyzna rozpoznaje powołanie kapłańskie, a jego rodzina nie może zrozumieć, dlaczego miałby „marnować” swoje życie. Kobieta postanawia chronić życie swojego nienarodzonego dziecka, podczas gdy jej najbliżsi upierają się, że inna droga byłaby bardziej praktyczna. Mąż lub żona dotrzymuje przysięgi małżeńskiej, gdy przyjaciele zalecają ucieczkę. Pracownik odmawia udziału w nieuczciwości i jest traktowany jako trudny lub naiwny. Ktoś wybacza, gdy rodzina oczekuje zemsty. Ktoś wraca do Kościoła i odkrywa, że dawni przyjaciele uważają jego nawrócenie za zawstydzające.
Chrystus nie znajduje upodobania w tych podziałach. Podział następuje, ponieważ Jego obecność ujawnia naszą lojalność. Pokazuje nam, co kochamy najbardziej. Ujawnia, czy naprawdę pragniemy Boga, czy jedynie Boga, który uprzejmie pobłogosławi życie, które już wybraliśmy. Miecz zatem nie jest przeciwieństwem pokoju. Jest ścieżką, którą fałszywy pokój podzielonego serca zostaje zniszczony, aby mógł narodzić się prawdziwy pokój właściwego porządku. Chrystus rani, aby uzdrowić. Ujawnia to, co podzielone, aby uzdrowić człowieka.
Ks. Francesco Giordano, STD, jest dyrektorem rzymskiego biura Human Life International, księdzem diecezjalnym i profesorem w Rzymie, obecnie wykładającym na Angelicum i Katolickim Uniwersytecie Ameryki. Regularnie publikuje w Human Life International i występuje na kanale YouTube Vita Umana Internazionale .
MODLITWA
Panie Jezu,
strzeż mnie przed religią, która broni mnie przed Tobą. Nie pozwól, bym pięknie się modlił,
a jednocześnie odmawiał przebaczenia.
Nie pozwól, bym bronił Twojej prawdy,
pozostając dumnym i surowym. Niech Twój miecz najpierw przejdzie przez moje serce.
Odsłoń we mnie wszystko,
co kocham bardziej niż Ciebie. Uporządkuj moje miłości.
Naucz mnie kochać bliskich prawdziwie –
przez Ciebie i dla Ciebie. Jeśli wierność Tobie przynosi podział,
daj mi odwagę nie uciekać.
Ranić, aby uzdrawiać.
Niszczyć fałszywy pokój,
by narodzić się mógł pokój prawdziwy.
Amen.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dziękuję, że jesteś tutaj ze mną...
Niech ta chwila ze sztuką i słowem przyniesie Ci pokój. Jeśli ten wpis poruszył Twoje serce, podziel się swoją myślą w komentarzu – każde Twoje słowo jest dla mnie cennym darem.
Z modlitwą i światłem, Teresa
<><><><><><><><><><><><>
Adresy linków do moich blogów w prawym marginesie na górze
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz