Mądrość, podobnie jak cnota, jest czymś, do czego jesteśmy nieustannie zachęcani.
Wezwanie do mądrości jest wyraźnie wyrażone w Piśmie Świętym. „Naucz nas dobrze liczyć dni nasze, abyśmy zdobyli mądrość serca” – mówi Psalm 90:12. „Nabywaj mądrości, nabywaj zrozumienia!” – nawołuje Księga Przysłów 4:5. Księga Przysłów 8:11 głosi, że „mądrość jest lepsza niż klejnoty i nic, czego pożądasz, nie może się z nią równać”. Jej moc jest tak wielka, że sama mądrość jest przedstawiona jako wzywająca ludzi w dalszej części Księgi Przysłów 8.
Pierwszeństwo mądrości odzwierciedla również Nowy Testament, w wersetach takich jak List Jakuba 1:5 oraz List do Kolosan 3:16 .
Czym jest mądrość?
Wydaje się być spokrewniona z wiedzą, ale jednocześnie zupełnie odrębna. W języku potocznym mądrość oznacza określoną postawę wobec rzeczywistości i jakiegoś rodzaju spraw w działaniu. Mogę wiedzieć, że wejście do meliny jest niebezpieczne, ale nie jestem mądrym człowiekiem, dopóki nie wcielę tej wiedzy w życie, unikając takiej wyprawy. Młody człowiek jest głupi, jeśli żyje tak, jakby jego ziemskie ciało było nieśmiertelne. Jest mądry, jeśli tak nie jest.
W Starym Testamencie mądrość jest powiązana z rolą Boga jako Stwórcy. Jest to szczególnie wyraźne w Księdze Przysłów. Na przykład w Księdze Przysłów 3:19 czytamy: „Pan ugruntował ziemię mądrością, utwierdził niebiosa rozumem, przez Jego wiedzę rozstąpiły się głębiny, a niebiosa wylały rosę”. W Księdze Przysłów 8 mądrość jest ukazana jako nieodłączna towarzyszka Boga w Jego dziele stworzenia:
Byłem tam, gdy On ustanowił niebiosa,
gdy utwierdził horyzont nad głębią,
gdy utwierdził niebiosa w górze i
wytrysnęły fundamenty otchłani,
gdy morzu wyznaczył granice,
aby jego wody nigdy nie przekroczyły Jego rozkazu,
gdy utwierdzał fundamenty ziemi (ww. 27-29).
Związek mądrości z aktem stworzenia jest również podkreślony w Księdze Hioba:
Zapytaj zwierząt, a cię nauczą;
ptaki niebieskie ci powiedzą,
albo przemów do ziemi, a ona cię nauczy;
ryby morskie ci powiedzą.
Któż z nich wszystkich nie wie,
że ręka Pana to uczyniła?
… U Niego jest mądrość i odwaga,
u Niego rada i roztropność (Hi 12,7-9, 13).
Możemy zatem zdefiniować mądrość jako wiedzę Stwórcy na dwa sposoby. Po pierwsze, istnieje mądry plan, zgodnie z którym stworzył On niebo i ziemię, lądy i morza oraz wszystkie żywe istoty, które je zamieszkują. To z kolei prowadzi do wiedzy wtórnej: ponieważ stworzył wszystkie te rzeczy, Bóg zna je dogłębnie i doskonale – lepiej niż one same znają siebie, w takim stopniu, w jakim znają je stworzenia.
Ale ta definicja prowadzi nas do paradoksu. Jeśli mądrość to zastosowana wiedza Stwórcy, to jak możemy mieć nadzieję na jej posiadanie? Czy dążenie do mądrości nie byłoby daremne?
Nawet Pismo Święte zdaje się podnosić to pytanie, zwłaszcza w przemówieniu Boga, w którym strofuje Hioba:
Gdzie byłeś, gdy zakładałem fundamenty ziemi?
Mów, jeśli rozumiesz.
Czy wiesz, kto ustalił jej wymiary
, Kto ją zmierzył sznurem?
… Kto zamknął morze za drzwiami
, Gdy wytrysnęło z łona,
Gdym je przyodział w chmury? …
Kto jest tak mądry , by zdać sprawę z niebios? (Hi 38,4-5, 8-9, 37).
A jednak Pismo Święte wzywa nas do szukania mądrości. „Początkiem mądrości jest: nabywać mądrości” – mówi Księga Przysłów 4:7.
Na szczęście Pismo Święte szczegółowo opisuje, jak to zrobić.
Kluczowe słowa znajdują się wcześniej, w Księdze Przysłów 1:7: „Bojaźń Pańska jest początkiem mądrości”.
Księga Przysłów 4 rozwija tę myśl – jeśli rozumiemy mądrość jako jedność z Bogiem, jak sugeruje Księga Przysłów 8 i co potwierdza Ewangelia Jana 1. „Wysławiaj ją, a i ona cię wywyższy; przyniesie ci chwałę, gdy ją przyjmiesz” (Księga Przysłów 4:8).
Zdobywanie mądrości jest opisywane w kategoriach osobistych. Mądrość nie pochodzi z czytania książek, robienia notatek ani snucia wielkich myśli. Pochodzi od Boga. A konkretnie, pojawia się, gdy boimy się Boga .
Właśnie taką reakcję powinna wywołać cytowana wyżej Boża mowa do Hioba: rodzaj świętego lęku, bojaźni i czci. Dla bogobojnego wymaga to postawy pokory: uznania, że nie znamy świata tak dobrze jak Bóg – że nie możemy poznać natury rzeczy tak jak On. Dla nas zatem mądrość polega na swoistej niewiedzy. Jest to świadomość własnej niewiedzy wobec nieskończonej wiedzy Boga.
Możemy zatem rozróżnić dwie formy mądrości: mądrość ludzką i mądrość boską. Pismo Święte potwierdza tę interpretację:
Bo myśli moje nie są myślami waszymi
ani drogi wasze drogami moimi.
Bo jak niebiosa górują nad ziemią,
tak drogi moje nad drogami waszymi i
myśli moje nad myślami waszymi (Izajasz 55:8-9).
Podobnie w Nowym Testamencie:
O, jakżeż głębokie są bogactwa, mądrość i wiedza Boga!
Jakże niezbadane są Jego wyroki i jakże niezbadane Jego drogi!
Bo któż poznał myśl Pana
albo kto był Jego doradcą?”
(Rz 8,33, cytując kilka tekstów ze Starego Testamentu)
Mówimy tu o mądrości w sposób analogiczny. Analogiczne sposoby mówienia najlepiej wyjaśnić, porównując je z dwoma innymi sposobami: jednoznacznym i wieloznacznym. Terminy jednoznaczne mają jedno ustalone znaczenie. Na przykład zoologia zawsze odnosi się do nauki o życiu. Nie ma ona szerokiego zakresu ani różnorodności znaczeń. Z drugiej strony, słowo „bark” (szczekać) może mieć dwa zupełnie różne i niezwiązane ze sobą znaczenia: może odnosić się do łodzi lub dźwięku wydawanego przez psa. (Moje przykłady zostały zapożyczone i zaadaptowane z tych dwóch źródeł tutaj i tutaj ).
Trzeci sposób mówienia to analogia.
Weźmy słowo „gwiezdny” .
Technicznie rzecz biorąc, jest to przymiotnik określający gwiazdy, jak w przypadku gwiezdnej orbity. Używamy go jednak również do mówienia o niesamowitych rzeczach, które naprawdę się wyróżniają, tak jak gwiazdy wyróżniają się na nocnym niebie. Mógłbym więc powiedzieć, że prezentacja Joego jest „gwiezdna”. Jego prezentacja jest jednak zupełnie inna niż gwiazdy – jedna to kula gazu, która emituje światło w wyniku syntezy jądrowej. Druga to zbiór racjonalnych myśli (przynajmniej taka jest nadzieja) wyrażonych za pomocą serii symboli (liter, słów, zdań) i obrazów.
A jednak te dwie rzeczy są ze sobą powiązane. Podobnie jak gwiazdy, prezentacja Joego była wzorowa w swojej błyskotliwości, w sposób, którego nie można było zignorować.
Podobnie jest z mądrością. Nasza mądrość jest zupełnie inna niż Boża: Jego myśli nie są naszymi. A jednak są ze sobą powiązane – to kluczowy wniosek z analogii.
W przypadku mądrości, nasza jest spokrewniona z mądrością Boga. Jego mądrość polega na doskonałej znajomości porządku stworzenia. Nasza wynika ze świadomości, że takiej wiedzy nie posiadamy. Wiemy natomiast, że jesteśmy jedynie małą cząstką stworzenia – jedynie jednostką w kosmicznym porządku stworzenia. Zatem zarówno mądrość ludzka, jak i boska są ze sobą powiązane, ponieważ pociągają za sobą pewien rodzaj wiedzy o stworzeniu, a jednocześnie znacznie się od siebie różnią.
Zasada analogii pociesza nas w dążeniu do mądrości. Choć nie możemy osiągnąć boskiej wiedzy, możemy być pewni, że jesteśmy na właściwej drodze. I choć nie możemy wiedzieć wszystkiego, wiemy jedną ważną rzecz: że Bóg wie wszystko. Jak nasza słabość doskonali się w Jego mocy, parafrazując św. Pawła, tak i nasza niewiedza doskonali się w Jego wiedzy. Albo, odłóżmy na bok inną: nasza mądrość doskonali się w Jego.
Autor: Stephen Beale
Stephen Beale jest niezależnym pisarzem mieszkającym w Providence w stanie Rhode Island. Wychowany jako ewangelik, przeszedł na katolicyzm. Jest byłym redaktorem wiadomości w GoLocalProv.com i korespondentem New Hampshire Union Leader
 |
To jedna z najbardziej znanych modlitw w Piśmie Świętym. Król Salomon zamiast bogactwa czy władzy, poprosił Boga o mądrość do sprawiedliwego rządzenia ludem. [1, 2]
Boże przodków i Panie miłosierdzia, któryś wszystko uczynił swoim słowem i w Mądrości swojej stworzyłeś człowieka...
Daj mi Mądrość, która z Tobą zasiada na tronie, i nie wykluczaj mnie spośród swoich dzieci! (...)
Wyślij ją z niebios świętych, ześlij od tronu swej chwały, by przy mnie będąc, trudziła się ze mną i bym poznał, co jest Tobie miłe.
Ona bowiem wie i rozumie wszystko, będzie mi przewodniczyć roztropnie w moich czynach i ustrzeże mnie swą chwałą. Amen
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dziękuję, że jesteś tutaj ze mną...
Niech ta chwila ze sztuką i słowem przyniesie Ci pokój. Jeśli ten wpis poruszył Twoje serce, podziel się swoją myślą w komentarzu – każde Twoje słowo jest dla mnie cennym darem.
Z modlitwą i światłem,
Teresa
<><><><><><><><><><><><>
Adresy linków do moich blogów w prawym marginesie na górze
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz