SPOJRZENIE, KTORE WYBACZA

 Czego uczy nas smutek Dawida?

Caravaggio, Dawid z głową Goliata ,
1610.
Galleria Borghese, Rzym.
(detal)

Zatrzymaj się dzisiaj na chwilę przy tym obrazie. Spójrz na twarz młodego Dawida, który trzyma głowę pokonanego Goliata. 

Caravaggio, Dawid z głową Goliata , 1610.
Galleria Borghese, Rzym.

Spodziewałbyś się tam dumy, radosnego okrzyku zwycięzcy czy blasku chwały? Tymczasem w jego oczach maluje się przejmujący, niemal sentymentalny smutek. To nie jest portret triumfatora, ale kogoś, kto właśnie zrozumiał tajemnicę ludzkiego upadku i potęgę Bożej łaski.

Na mieczu Dawida widnieje podobno łacińska maksyma: Humilitas occidit superbiam – „Pokora zabija dumę” ( ja tego napisu nie moge dostrzec, ale uwierz, że tam jest). To serce dzisiejszego rozważania. Dawid nie walczył dla własnej sławy, ale z ufności w Bożą pomoc. Zwycięstwo nie uczyniło go hardym. Wręcz przeciwnie – patrząc na martwego przeciwnika, zdaje się widzieć w nim nie tylko wroga, ale drugiego człowieka, który zgubił drogę. 

Caravaggio, Dawid z głową Goliata ,
 1610. Galleria Borghese, Rzym.
detal

To spojrzenie uczy nas, że każda nasza walka – z lękiem, grzechem czy słabością – powinna kończyć się nie pychą, lecz pokornym dziękowaniem Bogu.

W tym obrazie ukryta jest prawda o Bożym Miłosierdziu. Dawid patrzy na Goliata z niezwykłą czułością. W jego wzroku nie ma nienawiści, jest za to żal nad kondycją człowieka. To przypomnienie, że Bóg nie raduje się ze zguby grzesznika, ale zawsze czeka na jego nawrócenie. Dawid wie, że tylko dzięki łasce to on stoi po stronie światła. To zaproszenie dla nas: czy potrafimy patrzeć na tych, którzy nas ranią, z taką samą cichą modlitwą o ich przemianę?

Prawdziwa siła nie płynie z oręża, ale z zaufania. Jak czytamy w Psalmie 51, który stał się modlitwą Dawida:

oją ofiarą, Boże, duch skruszony, nie gardzisz, Boże, sercem pokornym i zmiażdżonym”.

Niech ten obraz będzie dla nas lekcją. Nawet po największej bitwie, najważniejsze pozostaje to, co mamy w sercu – a tam, zamiast triumfalizmu, powinno gościć miłosierdzie. Bóg wybiera to, co słabe, by pokazać swoją moc. Pamiętaj o tym, gdy następnym razem staniesz przed swoim „Goliatem”.

Modlitwa o serce zwycięzcy

Panie Boże, który znasz każde moje zmaganie i każdą moją walkę,

proszę Cię dzisiaj o serce na wzór Dawida.

Daj mi siłę, bym nie lękał się moich „olbrzymów”,

ale spraw też, by każde moje zwycięstwo czyniło mnie bardziej pokornym.

Uchroń mnie przed pychą i chęcią odwetu na tych, którzy mnie ranią.

Naucz mnie patrzeć na innych Twoimi oczami – oczami pełnymi miłosierdzia,

które w upadku drugiego człowieka widzą wezwanie do modlitwy, a nie powód do pogardy.

Niech mój duch zawsze pozostanie skruszony, a serce wdzięczne za Twoją łaskę,

która jest moją jedyną i najprawdziwszą zbroją.

Amen.

A Ty? Czy patrząc na obraz Caravaggia, czujesz bardziej triumf Dawida, czy może porusza Cię ten niezwykły smutek w jego oczach? Podziel się swoją refleksją w komentarzu.